Ayın Elemanı Yılın Elemanı Sorunsalı

Ayın Elemanı Yılın Elemanı Sorunsalı

  Çalışma ve iş hayatı içinde, en vasıfsız iş gücünden en tepe yöneticiye kadar tüm bireylerin yer aldığı önemli bir faktördür emek, peki karşılığı ise sadece ücret midir. En tevazu sahibi olanımız için bile sadece ücret yeterli olmayabiliyor ve bazen bunun yanında takdir edilmek övülmek onure edilmek, ödüllendirilmek, başarmak ve bu başarının da tescil edilmesini bekliyoruz.

  Bu ihtiyaçtan olacak ki kurumlar personellerinin genel çalışma başarısı, proje başarısı, temsil başarısı gibi veya bir riskin bertaraf edilmesindeki katkılarından dolayı, veyahut göstermiş oldukları fedakarlıklarının takdiri, gibi birçok durum için çalışanın ödüllendirilmesi yoluna gidebiliyor.

  İşte bu uygulamalardan biri olan ve halen birçok iş yerinde devam ede gelen yılın elemanı, ayın elamanı,  personeli, çalışanı seçilmesi ve ödüllendirilmesi sisteminden bahsetmek istiyorum.


  Bu ödüllendirme bazen ek prim, ikramiye, bonus, ücret artışı gibi maddi destekler olabileceği gibi bazende hediye, sinema, tiyatro, spor müsabakası, yemek gibi sosyal etkinlikler veya terfi ettirilme, plaket verilmesi, firma web sitesi dergi pano gibi yayın organlarında ilan edilmesi, resminin asılması ve afişe edilmesi gibi manevi de olabiliyor.


  Her işyeri eleman seçimlerinde farklı yöntemler kullansada sorun eleman seçiminde ve sonrasında yaşanmaya başlıyor. Elemanın seçiminde dikkate alınması gereken birbirinden farklı ve bir o kadar da birbiri ile iç içe geçmiş o kadar çok etmen var ki işte bu yönüyle uygulama her tarafı bubi tuzaklarıyla dolu bir çıkmaz sokağa benziyor.


  Uygulama ile çalışanların motive edilmesi, işe teşvik edilmeleri, kurum ile aralarında bir aidiyet bağı yaratılması, iş kalitesinin ve verimin artırılması gibi faydalar beklense de konu öyle bıçak sırtı bir denge ki doğru yapılmaması halinde oluşmuş veya oluşturulmak istenen kurum kültürünün kökünden dinamitlenmesinden farksız bir sonuca dönüşüyor.


Yapmış olmak için anketler yapmak ama sonuçlarını incelememek ve değerlendirmemek veya zaten inceleyecek ve doğru sonuçlara ulaşabilecek yeterli beceriye sahip olmamak, etkin bir sistem kuramamak, yanlış ve hatalı seçim yöntemleri kullanmak, objektif davranmamak, başarıyı somut gerçeklerden çok soyut kavramlara bağlamak, ödülü rutin bir hale çevirmek ve sırası gelen herkesin alacağı bir sıfata çevirerek itibarsızlaştırmak ve bunun gibi hatalar ile beklenen olumlu sonuçlardan çok;

  • Aşırı özgüven,
  • Şımarıklık,
  • Değersiz hale gelme,
  • Kıskançlık,
  • Psikolojik savaş,
  • Demotivasyon,
  • Riyakarlık,
  • Gruplaşma,
  • İşyeri bölümler arası rekabet

gibi daha bir çok olumsuz sonucu da beraberinde getiriyor.

Hele birde ödüllendirmenin diğer çalışanların cezalandırılmasına dönüşmesi halinde ise yolların ayrılması kaçınılmaz oluyor. 


  Kanımca artık bu uygulamadan vazgeçilmeli, daha profesyonel performans ölçümleri ile, kıdem, disiplin, aile yaşantısı, liyakat gibi birçok kriterin bir arada ele alınarak, motivasyonun gelir geçer değil sürdürülebilir olmasını sağlamak amaçlanmalıdır. Çalışma hayatında olumlu etkilerin geçici fakat negatif etkilerin daha kalıcı sonuçlara neden olduğu unutulmamalıdır.


1e1 Muhasebe.Com – SMMM Eyüp Koç