KDV Dahil Fatura Düzenlenmesi Ve Verginin İndirimi

KDV Dahil Fatura Düzenlenmesi Ve Verginin İndirimi


KDV Dahil olarak fatura düzenlenmesinde veya bu şekilde düzenlenmiş faturaların kayıtlara alınmasında dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir. KDV’nin Fatura veya Benzeri Belgelerde Ayrıca Gösterilmesine gerek görülmeyen haller ile gösterilmesi zorunlu haller nelerdir?

Yukarıdaki soruları 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 20, 23, 29, 34, ve 58. Maddeleri ile bu kanunla ilgili tebliğler ışığında açıklamaya çalışalım.

İndirim konusu yapılacak KDV tutarının fatura ve benzeri belgelerde ayrıca gösterilmesinin gerekli olduğu veya ayrıca gösterilmese dahi indirim konusu yapılabilecek durumlar belirli kaide ve limitlere bağlanmıştır.

Vergi İndirimi ve Belgelendirilmesi;

Gerçek usul vergi mükelleflerinin faaliyetleriyle ilişkili olarak kendilerine yapılan, teslim ve hizmetler karşılığı düzenlenmiş fatura ve benzeri belgelerde gösterilen KDV, (Madde 29) bu belgeler üzerinde ayrıca gösterilmesi ve yasal defterlere kaydedilmesi şartıyla indirilebilir. (Madde 37)

Öyleyse verginin indirilebilmesi için gereken unsurları;

  • Gerçek usulde KDV mükellefi olunması
  • Yüklenilen KDV ‘nin faaliyetle ilgisi olması
  • KDV’€nin fatura veya benzeri belgelerde ayrıca gösterilmiş olması
  • Belgelerin yasal defterlere kaydedilmiş olması

Olarak sıralayabiliriz.

Yukarıda belirtildiği üzere KDV nin fatura veya benzeri belgelerde ayrıca gösterilmiş olması genel kural olmakla birlikte istisnai bazı durum ve hadlerde ayrıca gösterilmesine gerek görülmeyen işlemlerde mevcuttur.

KDV’ NİN FATURA VEYA BENZERİ BELGELERDE AYRICA GÖSTERİLMESİNE GEREK GÖRÜLMEYEN HALLER

Belli Bir Tarifeye Göre Fiyatı Tespit Edilen İşler İle Bedelin Biletle Tahsil Edildiği Haller;

Belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işler ile bedelin biletle tahsil edildiği hallerde tarife ve bilet bedeli Katma Değer Vergisi dahil edilerek tespit olunur ve vergi müşteriye ayrıca intikal ettirilmez. (Madde 20/4) Bu hallerde tarife veya bilet bedeli tutarından, tarife ve bilet üzerinde bedele katma değer vergisinin dahil olduğu belirtilmek şartı ile iç yüzde oranı uygulanmak suretiyle katma değer vergisi hesaplanabilir. (1 Seri Nl. KDV Genel Tebliği VII/a-3) (22 Seri Nl. KDV Genel Tebliği 3/b)

Mal veya hizmetin Perakende satış fiyatı KDV Dahil olarak önceden devlet veya işletme tarafından belirlenmiş olabilir. Bu kapsamda gazete, dergi, kitap, ilaç, akaryakıt ve benzerleri malın veya ambalajlarının üzerinde KDV Dahil perakende satış fiyatı konarak satışa sunulabilecektir. (9 Seri Nl. KDV Genel Tebliği 5/a)

Tespit edilen tarife dışında veya bilet tutarı dışında herhangi bir ücret almayan kuru temizleyiciler, yine tarife dışında hiç bir ücret almamak kaydıyla lokanta ve kebabçılar, sinemalar, tiyatrolar, stadyumlar ve aynı mahiyetteki yerler de bu usulü uygulayabileceklerdir. (11 Seri Nl. KDV Genel Tebliği F/1)


Özel Matrah Şeklinde Vergilendirilen Mal Ve Hizmetler;

Özel matrah şekilleri şunlardır;

  • Spor-Toto oyununda ve Millî Piyango dahil her türlü piyangoda, oyuna ve piyangoya katılma bedeli
  • At yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunlarında bu yarış ve oyunlara katılma karşılığında alınan bedel ile bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel,
  • Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar ve yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi ve gösterilmesinde bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel ile bu mahallerde yapılan teslim ve hizmetlerin bedeli,
  • Diğerleri (Madde 23)

KDV’ NİN FATURA VEYA BENZERİ BELGELERDE AYRICA GÖSTERİLMESİ GEREKEN HALLER
  • Toptan satışlar,
  • İmalat işi ile uğraşanlar tarafından yapılan toptan satışlar,
  • Müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışlar,
  • Özel fatura ile yapılan satışlar

‘da KDV’ nin fatura veya benzeri belgelerde ayrıca gösterilmesi gerekir.(22 Seri Nl. KDV Genel Tebliği II/b)

İNDİRİM KONUSU YAPILAMAYACAK OLAN VERGNİN DOĞRUDAN GİDER KAYDEDİLMESİ

Yazımın başında belirttiğim üzere KDV’ nin indirim konusu yapılabilmesi için genel prensip, KDV tutarının fatura ve benzeri belgelerde ayrıca gösterilmesi gerektiğidir. Tarifesi vergi dahil olarak tespit edilen işler ile özel matrah şekline tabi mal ve hizmetler ise bu kapsam dışındadır.

Faturada gösterilmesi gerektiği halde gösterilmeyen ve mükellefçe indirim konusu yapılamayan KDV tutarı doğrudan gider veya maliyet unsuru olarak kayıtlara alınabilir. (Madde 58) (1 Seri Nl. KDV Genel Tebliği XI/B)


İLGİLİ KANUN MADDELERİ

KDV Madde 20KDV Madde 23KDV Madde 29KDV Madde 34KDV Madde 58

Kanun: 3065 – KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU

Teslim ve Hizmet İşlemlerinde Matrah

Madde 20

1.Teslim ve hizmet işlemlerinde matrah, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedeldir.

2.Bedel deyimi, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade eder.

3.

4.Belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işler ile bedelin biletle tahsil edildiği hallerde tarife ve bilet bedeli Katma Değer Vergisi dahil edilerek tespit olunur ve vergi müşteriye ayrıca intikal ettirilmez.

Kanun: 3065 – KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU

Özel Matrah Şekilleri

Madde 23

Özel matrah şekilleri şunlardır;

a) Spor-Toto oyununda ve Millî Piyango dahil her türlü piyangoda, oyuna ve piyangoya katılma bedeli,

b) At yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunlarında bu yarış ve oyunlara katılma karşılığında alınan bedel ile bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel,

c) Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar ve yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi ve gösterilmesinde bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel ile bu mahallerde yapılan teslim ve hizmetlerin bedeli,

d) Gümrük depolarında ve müzayede mahallerinde yapılan satışlarda kesin satış bedeli ile 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin, senedin temsil ettiği ürünü depodan çekecek olanlara tesliminde, senedin en son işlem gördüğü borsada oluşan değeri.

e) Altından mamül veya altın ihtiva eden ziynet eşyaları ile sikke altınların teslim ve ithalinde matrah, külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan miktardır.

f) İkinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticaretiyle iştigal eden mükelleflerce, katma değer vergisi mükellefi olmayanlardan (mükellef olanlardan istisna kapsamında yapılan alımlar dâhil) alınarak vasfında değişiklik yapılmaksızın satılan ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmazların tesliminde matrah, alış bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır.

g) Maliye ve Gümrük Bakanlığı işin mahiyetini gözönünde tutarak özel matrah şekilleri tespit etmeye yetkilidir.

Kanun: 3065 – KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU

Vergi İndirimi

Madde 29

1. Mükellefler, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak aşağıdaki vergileri indirebilirler:

a) Kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisi,

b) İthal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödenen katma değer vergisi,

c) Götürü veya telafi edici usulde vergiye tabi mükelleflerden gerçek usulde vergilendirmeye geçenlerin, çıkarılan envantere göre hesap dönemi başındaki mallara ait fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisi,

Kanun: 3065 – KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU

İndirimin Belgelendirilmesi

Madde 34

Yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait Katma Değer Vergisi, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinden ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebilir.

Katma Değer Vergisinin fatura ve benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesine gerek görülmeyen işlemlerde vergi indiriminin nasıl belgelendirileceği Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit olunur.

Kanun: 3065 – KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU

Verginin Gider Kaydedilemeyeceğİ

Madde 58

Mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan Katma Değer Vergisi ile mükellefçe indirilebilecek Katma Değer Vergisi, Gelir ve Kurumlar Vergisi matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilmez.


İLGİLİ TEBLİĞLER

1 Nl. KDV Genel Tebliği9 Nl. KDV Genel Tebliği11 Nl. KDV Genel Tebliği15 Nl. KDV Genel Tebliği22 Nl. KDV Genel Tebliği24 Nl. KDV Genel Tebliği25 Nl. KDV Genel TebliğiKDV Genel Uyg. Tebliği

1 SERİ NO’LU KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

VII _ MATRAH

Katma Değer Vergisi Kanunu’nda matrah, teslim ve hizmet işlemlerine, ithalata, uluslararası yük ve yolcu taşımalarına göre ayrı maddeler halinde düzenlenmiş özel matrah şekilleri ise ayrıca belirtilmiştir.

A _ Teslim ve hizmet işlemlerinde matrah:

3. Tarifeli işler ile bedelin biletle tahsil edildiği hallerde matrah:

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 20. maddesinin 4. fıkrasında, “Belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işler ile bedelin biletle tahsil edildiği hallerde tarife ve bilet bedeli katma değer vergisi dahil edilerek tespit olunur ve vergi müşteriye ayrıca intikal ettirilmez.” hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır. Bu hallerde tarife veya bilet bedeli üzerinden iç yüzde oranı uygulanmak suretiyle katma değer vergisi hesaplanacaktır.

Hesaplanan katma değer vergisi ise tarife veya bilet bedeli üzerinde ayrıca gösterilmeyecek ancak tarife ve bilet üzerinde bedele katma değer vergisinin dahil olduğu belirtilecektir.


D _ Özel matrah şekilleri

Katma Değer Vergisi Kanununun 23. maddesinde, bazı teslim ve hizmetlerin matrahlarının tesbiti açısından özel düzenleme getirilmiştir. Buna göre:

1.Spor-Toto oyununda ve Milli Piyango dahil her türlü piyangoda, oyuna ve piyangoya katılma bedeli,

2.At yanşları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunlarında bu yarış ve oyunlara katılma karşılığında alınan bedel ile bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel,

3.Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar ve yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi ve gösterilmesinde bunların icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel ile bu mahallerde yapılan teslim ve hizmetlerin bedeli,

4.Gümrük depolarında ve müzayede salonlarında yapılan satışlarda kesin satış bedeli,

Katma değer vergisinin matrahıdır.

Diğer taraftan, Tekel maddelerinin satışında da, bayi paylarının değişik vergilendirme usullerinde ve indirim mekanizmasında ortaya çıkardığı aksaklıkları önlemek maksadıyla Kanunun 29. maddesinin 3. fıkrasının verdiği yetkiye dayanılarak Spor-Toto, Milli Piyango ve müşterek bahislere paralel bir uygulama yapılması usulü getirilmiştir.

Buna göre, bu maddelerin vergisi, Genel Müdürlükçe, bayilere yapılan satış sırasında bayilerin kârını da ihtiva edecek şekilde hesaplanıp ödenecektir. Bu maddeleri satın alan bayilerce katma değer vergisi açısından her hangi bir işlem yapılmayacak ve satışlarına ilişkin olarak düzenledikleri fatura ve benzeri vesikalarda da katma değer vergisini gösteremeyeceklerdir. Tekel maddelerinin diğer işletmelerde (Mesela, hizmet işletmelerinde) kullanılması halinde indirimin nasıl yapılacağı hususu ilgili bölümde açıklanacaktır.

Özetle, münhasıran Tekel, Milli Piyango, Spor-Toto ve ganyan bayii olanlar katma değer vergisi mükellefi olmayacaklardır. Bu işlemlerin kısmen yapılması halinde ise, mükellefiyet sadece diğer mal ve hizmet teslimleriyle sınırlı olacaktır.


XI _ ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER:

B _ Verginin gider kaydedilmemesi:

Mükelleflerin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesapladıkları katma değer vergisi, gelir ve kunımlar vergisi matrahlarının tesbitinde gider olarak düşülemeyeceği gibi bu işlemlere ilişkin olarak alış vesikalarında gösterilen ve indirilebilecek katma değer vergisi de gider olarak kabul edilmeyecektir.

Madde hükmünün düzenleniş amacı, mükellefin üstünde yük olarak kalmayacak verginin, gelir ve kurumlar vergisi matrahlarının tesbitinde gider olarak kabulünün önlenmesidir.

Diğer yandan indirilemeyecek katma değer vergisinin gelir ve kurumlar vergisi matrahlarının tesbitinde işin mahiyetine göre gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınacağı tabiidir.

Mükelleflerin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisi ise, ancak vergiye tabi malların işçilere ayın ücret olarak verilmesi veya çeşitli kişi ya da kuruluşlara bağışlanması halleriyle sınırlı olarak, dolaylı bir biçimde gider yazılabilecektir.

9 SERİ NO’LU KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

5- a) Kanunun 20. maddesinin 4. fıkrası, belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işlerde, fiyatın katma değer vergisi dahil olarak tespit edilebilmesine imkan vermektedir. Bundan da anlaşılacağı üzere, fiyatı ilgili müessese veya Devlet tarafından önceden belirlenen mal teslimi ve hizmet ifalarında nihai perakende satış fiyatının katma değer vergisi dahil edilerek tespit edilmesi mümkün bulunmaktadır. Bu meyanda gazete, dergi, kitap, ilaç, akaryakıt ve benzerlerinin fiyatı bu şekilde tespit edilebilecek ve malın üzerinde veya ambalajı üzerinde bu fiyat katma değer vergisi dahil perakende satış fiyatı olarak belirtilebilecektir.

11 SERİ NO’LU KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

F _ Tarifeli İşlerle Bedelin Biletle Tahsil Edildiği Haller:

1. Katma Değer Vergisi Kanununun 20. maddesinin 4. fıkrasında, fiyatı belli bir tarifeye göre tespit edilen işler ile bedelin biletle tahsil edildiği hallerde, tarife veya bilet bedelinin katma değer vergisi dahil edilerek tespit edileceği ve verginin müşteriye ayrıca intikal ettirilmeyeceği hükme bağlanmaktadır. Bu hüküm bedelin tamamının tarifeye dayandığı veya bilet üzerindeki tutardan ibaret olduğu işlemlerde uygulanabilecektir.

Buna göre; tespit edilen tarife dışında veya bilet tutarı dışında bir ücret alınmayan hallerde fiyat katma değer vergisi dahil olarak tespit edilip tek tutar olarak ifade edilebilecektir. Ancak, vergili fiyatların yer aldığı liste, etiket ve benzerlerinde, fiyatlara katma değer vergisinin dahil olduğu belirtilecektir. Bu işletmeler düzenleyecekleri faturalarda, katma değer vergisini, vergili bedeli 11’e bölerek hesaplayacak ve ayrıca göstereceklerdir. Beyan edilecek vergi, fatura ile belgelenmeyen satışlarda toplam hasılat 11’e bölünerek hesaplanacak, bu miktarlara faturalı satışların vergisi eklenecektir. Kuru temizleyiciler, tarife dışında hiç bir ücret almamak kaydıyla lokanta ve kebabçılar, sinemalar, tiyatrolar, stadyumlar ve aynı mahiyetteki yerler ve bu usulü uygulayabileceklerdir.

Otobüslerle yapılan şehirlerarası yolcu taşımacılığında, otobüs şirketleri, taşımacılık işini başka otobüs sahiplerine yaptırsalar bile, kendi adlarına kestikleri bütün biletlerle ilgili katma değer vergisini kendileri beyan edeceklerdir. Bilet bedelleri katma değer vergisi dahil olarak tespit edileceğinden, beyan edilecek vergi, toplam hasılat 11’e bölünerek hesaplanacaktır. Öte yandan bağımsız otobüs sahipleri şirkete yaptıkları taşıma hizmetinin bedelini tahsil ederken, tahsilat tutarı üzerinden katma değer vergisi hesaplayacak ve düzenleyip şirkete verdikleri faturalarda göstereceklerdir. Bu şekilde hesaplanan vergi otobüs şirketleri tarafından, yolculardan tahsil edilen katma değer vergisinden genel hükümler çerçevesinde indirilecektir.


G _ Perakende Satışlarda Vergi Dahil Fiyat Uygulaması:

Bütün perakende satışlarda perakende satış fiyatının, vergi dahil olarak ifade edilmesi ve etiketlerde vergili tek tutar olarak yazılması mümkün bulunmaktadır. Ancak etiketlerde verginin ayrıca gösterilmemesi halinde fiyatlara katma değer vergisinin dahil olduğunun belirtilmesi gerekmektedir. Bu tür satışlar dolayısıyla düzenlenecek faturalarda ayrıca gösterilmesi gereken katma değer vergisi, vergili satış tutarı 11’e bölünerek hesaplanacak ve faturaya yazılacaktır. Bu uygulamayı yapan işletmeler beyan edecekleri vergiyi hesaplarken perakende satış fişi ile yaptıkları satışları 11’e bölecekler bu miktara, faturalı satışlarda faturada ayrıca gösterilen vergiyi ekleyeceklerdir.

15 SERİ NO’LU KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

E _ Katma Değer Vergisinin Belgelerde Gösterilmesi:

Katma Değer Vergisi Kanununun 29 ve 34. maddelerine göre verginin indirim konusu yapılabilmesi için fatura veya benzeri vesikalarda aynca gösterilmesi zorunludur. Ancak Katma Değer Vergisi Kanunun 23. maddesine göre özel matrah şekilleri tespit edilen işlemler ile aynı Kanunun 20/4. fıkrasına göre, tarife ve bilen bedelinin vergi dahil edilerek hesaplandığı hallerde, düzenlenecek vesikalarda verginin ayrıca gösterilmesi şartı aranmayacaktır. Mükellefler bu neviden mal ve hizmet alımları dolayısıyla yüklendikleri vergileri, vergili bedeli 11’e bölerek hesaplayacaklar ve indirim konusu yapabileceklerdir. Mesela; akaryakıt, tekel maddeleri ve biletle tahsil edilen yolculuk giderlerinde indirilecek vergi bu şekilde hesaplanacaktır.

22 SERİ NO’LU KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

III _ VERGİNİN HESAPLANMASI VE İNDİRİMİ

B _ Verginin İndirimi:

Katma Değer Vergisi Kanununun 34. maddesine göre, verginin indirim konusu yapılabilmesi için fatura ve benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, uygulama kapsamına giren mükelleflerden gider veya maliyet unsuru olarak gözönüne alınabilecek mal ve hizmet satın alan mükellefler, satın alınan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisini indirim konusu yapabilmek için, düzenlenecek fatura ve benzeri vesikalarda verginin mutlak surette ayrıca gösterilmesini isteyeceklerdir.

Ancak, tarifesi vergi dahil olarak tespit edilen işler ile özel matrah şekilerine tabi mal ve hizmetlere ait katma değer vergisi iç yüzde oranı uygulanmak suretiyle hesaplanıp indirim konusu yapılabildiğinden, bu mal ve hizmetlere ilişkin fatura ve benzeri vesikalarda katma değer vergisi ayrıca gösterilmeyecek, vergi dahil tek tutar olarak ifade edilebilecektir.


II _ VERGİNİN FATURA VE BENZERİ BELGELERDE GÖSTERİLMESİ USULÜ:

B _ Verginin Ayrıca Gösterilmesi:

1. Toptan satış yapan mükellefler; bu satışlarına ilişkin olarak düzenleyecekleri fatura ve benzeri belgelerde katma değer vergisini aynca göstermeye mecburdurlar.

Toptan satışları yanında perakende satışları da bulunan mükellefler, toptan satışlarında vergiyi ayrıca gösterecek perakende satışlarında ise bu tebliğ ile belirlenen esaslara göre işlem yapacaklardır.

2. İmalat işi ile uğraşanlar da toptan satışlarında genel esaslara göre vergiyi ayrıca gösterecek, perakende satışlarında ise bu tebliğ esaslarına göre işlem yapacaktır.

3. Müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışlarda; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu Kapsamında mal ve hizmet satın alan kuruluşlara yapılan teslim ve hizmetlerde ve inşaat taahhüt işlerinde düzenlenecek fatura ve benzeri vesikalarda katma değer vergisi ayrıca gösterilecektir.

4. Özel fatura ile yapılan satışlar: 5, 6 ve 20 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğleri ile esasları belirlenen Türkiye’de ikamet etmeyen yolcular ile diplomatik istisnadan yararlanan kişi ve kuruluşlar adına düzenlenecek “özel fatura”larda iade konusu yapılacak olan katma değer vergisi aynca gösterilecektir.

24 SERİ NO’LU KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

H _ Vergi Dahil Fiyat Uygulaması

Bilindiği üzere, 22 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde perakende mal satışı yapanlar ile hizmet işletmelerinde liste, etiket ve belgelerde bedelin vergi dahil olarak ifade edileceği açıklanmış, ancak Tebliğin III/n bölümünde, kapsama giren mükelleflerden işletmeleri için mal ve hizmet satın alanlara düzenlenen belgelerde verginin ayrıca gösterilmesi gerektiği belirtilmişti.

Katma Değer Vergisi Kanununun 29/1-a ve 34 üncü maddelerine göre Katma Değer Vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için fatura veya benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi zorunludur. Bu hüküm 22 Seri No.lu Genel Tebliğ kapsamına giren mükelleflerden yapılan mal ve hizmet alımları için de geçerlidir. Bu nedenle, kapsama giren mükellefler müşterilerinin istemesi halinde düzenleyecekleri fatura ve benzeri belgelerde vergiyi ayrıca göstermek zorundadırlar.

Buna göre perakende mal satışı ile uğraşan mükelleflerin; tüketiciyle yaptıkları 100.000 liraya kadar olan satışlar için müşteri istemese bile perakende satış fişi veya yazar kasa fişi vermeleri, alıcının talep etmesi halinde ise fatura düzenlemeleri mecburidir.

Perakende mal satışı veya hizmet ifası ile uğraşan mükelleflerin satışlarının tamamına yakın kısmı nihai tüketiciye yapılmakla birlikte; ticaretle uğraşanlar, serbest meslek erbabı veya şirketler işyerlerinin ihtiyaçları için perakende mal satan mükelleflerden mal satın alabilirler veya hizmet ifa edenlerden hizmet temin edebilirler. Mesela; bir gerçek veya tüzel kişi ticari işletmesi için perakende mal satışı ile uğraşan bir bakkaldan temizlik malzemesi veya bir kırtasiyeciden kağıt, zarf, kalem gibi kırtasiye malzemeleri satın alabilir. Esas itibariyle perakende mal satışı yapan mükelleflerin bu nevi satışları için fatura düzenlemeleri ve düzenledikleri faturada katma değer vergisini ayrıca göstermeleri zorunludur.

Bakanlığımıza yapılan başvurulardan; münhasıran perakende mal ticareti yapan veya hizmet ifası ile uğraşan bir kısım mükelleflerin, ticaretle uğraşanlara ve serbest meslek sahiplerine bunların iş yerleri ile ilgili olarak yaptıkları satışları için düzenledikleri faturalarda katma değer vergisini mal bedelinden ayrı olarak göstermedikleri, alıcıların ısrarlarına rağmen, satıcıların böyle bir mecburiyetlerinin bulunmadığı veya faturalarda katma değer vergisini ayrıca göstermeleri halinde, yanlış işlem yapmış sayılacakları düşüncesi ve endişesiyle bu taleplerin geri çevrildiği anlaşılmıştır. Perakende mal satan veya hizmet ifa edenlerin aşağıda belirtilen şekilde işlem yapması gerekmektedir.

Münhasıran perakende mal ticareti yapan veya hizmet ifası ile uğraşan mükellefler, arızi de olsa, esnaf, tüccar, sanayici, serbest meslek erbabı ve tüzel kişi vergi mükelleflerine, bu mükelleflerin işletmelerinde kullanmak amacıyla yaptıkları satışlar veya hizmet ifaları sonunda düzenledikleri faturalarda katma değer vergisini, malın bedelinden ayrı olarak göstermeye mecburdurlar.

Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri gereğince, fatura düzenlemek zorunda olanlar, müşterinin adı ve soyadı ile bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarasının doğruluğundan sorumludurlar.

Bu duruma göre, perakende mal ticareti yapan satıcıların da aynen toptan mal satanlarda olduğu gibi mal teslim ettikleri veya hizmet ifa ettikleri esnaf, tüccar, sanayici, serbest meslek erbabı veya şirketler için düzenliyecekleri faturalarda, müşterinin hüviyetine ilişkin bilgiler yanında, hesap numarasını ve bağlı bulundukları vergi dairesini belirtmeleri ve alıcılardan herhangi bir talep yapılmasını beklenmeksizin katma değer vergisini de mal bedeline dahil etmeyip ayrıca göstermeleri gerekmektedir.

Perakendeci olsalar da esnaf, tüccar, sanayici, serbest meslek sahibi veya şirketlere yaptıkları perakende satışlar dolayısıyla fatura düzenlemek ve düzenledikleri faturalarda katma değer vergisini ayrıca göstermek zorunda oldukları halde, aksine hareket edenler hakkında Vergi Usul Kanunu hükümleri gereğince, perakendecinin veya hizmeti ifa edenin durumuna göre aşağıdaki usulsüzlük cezaları uygulanacaktır.

25 SERİ NO’LU KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

B _ Farklı Vergi Nispetlerine Göre Vergi Dahil Fiyat Uygulamasında Katma Değer Vergisinin Hesaplanması :

Bilindiği üzere, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 3316 sayılı Kanunla değişik 28 inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak çıkartılan ve 29/11/1986 tarih ve 19296 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 24/11/1986 tarih ve 86/1127 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bazı mal ve hizmetlerde katma değer vergisi nispetleri yeniden tespit edilmiş ve bu nispetler 1 Aralık 1986 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Öte yandan, 24/5/1986 tarih ve 19116 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 22 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği ile 1 Haziran 1986 tarihinden itibaren, perakende satış yapanlar ile hizmet ifa eden mükellefler tarafından liste, etiket ve belgelerde fiyatların, katma değer vergisi dahil olarak tespit edilmesi gerektiği açıklanmıştı. Bu uygulamaya 22 Seri No.lu Genel Tebliğde açıklanan şekilde 1 Aralık 1986 tarihinden itibaren de aynen devam edilecektir.

Ancak, sözü edilen 86/11217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bazı mal ve hizmetler için farklı vergi nispetleri tespit edilmesi nedeniyle bundan böyle düzenlenecek belgelerde mal ve hizmetlerin tabi olduğu vergi nispeti belirtilmek suretiyle; yani genel vergi nispetine tabi mallara ait toplamın yanına ” %12 KDV DAHİLDİR”, % 5 indirimli nispete tabi olanlara “% 5 KDV DAHİLDİR”, % 1 indirimli nispete tabi olanlara ise “%1 KDV DAHİLDİR” şerhi verilecektir. Sıfır nispettc vergiye tabi işlemlerde ise, önceden olduğu gibi “VERGİSİZDİR” şerhi verilmesine devam olunacaktır.

Bu şekilde farklı vergi nispetleri uygulanmak suretiyle katma değer vergisi dahil edilerek tespit edilen fiyatlar üzerinden, katma değer vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.


H _ Talih Oyunları Salon İşletmeciliğinde Katma Değer Vergisi Uygulaması :

12/3/1982 tarih ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 19 uncu maddesine göre izin verilen talih oyunları salon işletmeciliğinde katma değer vergisi uygulaması aşağıdaki şekilde gerçekleştirilecektir.

Söz konusu salonlarda talih oyunları, işletmeden satın alınan marka, fiş, jeton v.s. kullanılarak oynanmakta, müşteriler kullanmadıkları veya oyunda kazandıkları fiş, marka, jetonların karşılığını istedikleri zaman işletmeden tahsil edebilmektedirler.

Talih oyunu salon işletmelerinde bir hizmet ifası söz konusudur. Marka ve benzerleri bu hizmetten faydalanılmasında bir araç olarak kullanılmakta ve markaların satın alınması sırasında yapılan ödeme bir avans niteliği taşımaktadır.

Katma değer vergisi uygulamasında hizmet işletmelerinde vergiyi doğuran olay, hizmetin ifası ile vuku bulmaktadır. Talih oyunlarında hizmet, salonda kalma süresince devam etmekte ve salonun terk edilmesiyle hizmet ifası tamamlanmaktadır.

Talih oyunları salonlarının özelliği nedeniyle avans olarak verilen markaların, oyun içinde ne kadar kullanıldığı, kullanan müşteriler bakımından tek tek tespit edilememektedir. Bu nedenle de hizmetin bedeli tek tek müşteriler itibariyle belirlenememektedir.

Bu durum göz önüne alınarak 3065 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine 3099 sayılı Kanunla eklenen (f) bendinin verdiği yetkiye istinaden talih oyunları salon işletmeciliğinde katma değer vergisi uygulamasının aşağıdaki gibi gerçekleştirilmesi uygun görülmüştür.

3065 sayılı Kanunun 20 nci maddesine göre hizmet işlemlerinde matrah, ifa edilen hizmet karşılığında alınan bedeldir. Bu hükme göre, oyun salonlarında ifa edilen hizmet karşılığında alınan bedel net hasılat olacaktır. Diğer taraftan talih oyunları salon işletmeciliğinde bedel belli bir tarifeye göre tespit edildiğinden, 3065 sayılı Kanunun 20/4 üncü maddesine göre, bu net hasılat vergi dahil olarak teşekkül edecek ve oyun salonu işletmeleri vergili net hasılat içindeki katma değer vergisini bu Tebliğin (B) bölümündeki açıklamalara göre hesaplayacaklardır.

5.3. Verginin Fatura ve Benzeri Belgelerde Gösterilme Usulü

Yukarıdaki kapsama giren mükellefler işlemlerine ilişkin olarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda KDV’yi ayrıca göstermeyebilir. Bu durumda bedel, vergi dâhil tek tutar olarak ifade edilir, ancak belgede “KDV DÂHİLDİR.” ibareli bir şerh bulunur.

Öte yandan, farklı vergi oranına tabi işlemleri bulunan mükellefler tarafından düzenlenen belgelerde mal ve hizmetler vergi oranları itibarıyla ayrı toplamlar olarak ifade edilir, her toplamın yanına vergi oranı belirtilmek suretiyle “%… KDV DÂHİLDİR.”şerhi konur.

Toptan satış yapan veya imalat işi ile uğraşanmükellefler, bu satışlarına ilişkin olarak düzenleyecekleri fatura ve benzeri belgelerde KDV’yi ayrıca göstermeye mecburdurlar. Toptan satışları yanında perakende satışları da bulunan mükellefler, toptan satışlarında vergiyi ayrıca gösterecek perakende satışlarında ise yukarıda belirlenen esaslara göre işlem yaparlar.


1e1 Muhasebe.Com / SMMM Eyüp Koç